Πιο συγκεκριμένα το κάθε υψόμετρο έχει τον ανάλογο βαθμό επικινδυνότητας. Ο ορισμός του υψομέτρου έχει ως εξής:

• Μεγάλο: 2.450-3.650 μέτρα
• Πολύ μεγάλο: 3.650-5.850 μέτρα
• Εξαιρετικά μεγάλο: 5.500+ μέτρα

Δεν υπάρχουν ακριβείς παράγοντες, όπως ηλικία, φύλο ή φυσική κατάσταση, που να σχετίζονται με την ευαισθησία στην ασθένεια του υψομέτρου. Μερικοί άνθρωποι επηρεάζονται και μερικοί όχι, όπως επίσης μερικοί είναι πιο ευαίσθητοι από άλλους. Οι περισσότεροι μπορούν να ανέβουν μέχρι τα 2.450 μ. με μηδαμινές επιδράσεις. Η συμπύκνωση του οξυγόνου στο επίπεδο θαλάσσης είναι περίπου 21% και η βαρομετρική πίεση κατά μέσο όρο 760 mmHg. Καθώς το υψόμετρο αυξάνεται, η συμπύκνωση παραμένει η ίδια, αλλά ο αριθμός των μορίων του οξυγόνου μειώνεται με κάθε αναπνοή. Στα 3.650 μ. η βαρομετρική πίεση είναι μόνο 483mmHg - έτσι υπάρχουν περίπου 40% λιγότερα μόρια οξυγόνου με κάθε αναπνοή. Για να οξυγονωθεί κατάλληλα ο οργανισμός ο ρυθμός της αναπνοής σας (ακόμη και όταν αναπαύεστε) πρέπει να αυξηθεί. Αυτός ο επιπλέον εξαερισμός αυξάνει την περιεκτικότητα του οξυγόνου στο αίμα. Αφού η ποσότητα οξυγόνου που απαιτείται για δράση είναι η ίδια, το σώμα πρέπει να προσαρμοστεί στο να έχει λιγότερο οξυγόνο. Επιπλέον, για αιτίες που δεν είναι απολύτως κατανοητές, το μεγάλο υψόμετρο και η χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση προκαλούν διαρροή υγρού από τα τριχοειδή αγγεία, το οποίο μπορεί να σχηματίσει υγρό στους πνεύμονες και τον εγκέφαλο. Η συνέχιση της ανάβασης σε μεγάλα υψόμετρα χωρίς τον κατάλληλο εγκλιματισμό μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακά σοβαρές ασθένειες, ακόμα και στο θάνατο.

Τι εννoούμε όμως με τον όρο εγκλιματισμός; Για παράδειγμα, όταν ένας ορειβάτης ανεβαίνει στα 3.000μ. (πράγμα αδύνατο για τα ελληνικά δεδομένα, αφού το ψηλότερο βουνό ο Όλυμπος είναι περίπου στα 2.900μ) χρειάζεται 3 μέρες για να εγκλιματιστεί. Αν αποφασίσει να ανέβει στα 3.800μ. θα πρέπει να παραμείνει για 3 ακόμα ημέρες προκειμένου να δώσει το χρόνο που χρειάζεται στο σώμα του ώστε να εγκλιματιστεί ξανά.

Στο υψόμετρο της θάλασσας ο μέσος όρος ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα ανέρχεται περίπου στα 5 εκατομμύρια ανά κυβικό εκατοστό. Ο σωστός εγκλιματισμός στα 5.350μ μπορεί να αυξήσει τον αριθμό αυτό σε 6 εκατομμύρια ανά κυβικό εκατοστό (σε σύγκριση με τα 7 εκατομμύρια επιπλέον ενός ατόμου που έχει γεννηθεί και μεγαλώσει σε ανάλογο υψόμετρο). Πάνω από αυτό το ύψος δε γίνεται περαιτέρω εγκλιματισμός: η ικανότητα του σώματος σε σχέση με την προσαρμογή του στην έλλειψη οξυγόνου φτάνει τα όριά της Σε υψόμετρα πάνω από 7000μ και κυρίως πάνω από 8000μ, η διάρκεια επιβίωσης ενός ανθρώπινου οργανισμού μειώνεται δραματικά. Ως συνήθως υπάρχουν πολλοί και ικανοί ορειβάτες αλλά γενικά ένας καλά εγκλιματισμένος ορειβάτης στα 8000μ με ζεστές συνθήκες και με επαρκείς προμήθειες φαγητού και υγρών θα πεθάνει μέσα σε λίγες μέρες. Στην κορυφή του Έβερεστ αυτός ο χρόνος επιβίωσης μειώνεται σε πολύ λίγες ημέρες. Το 1999 ο Σέρπα Babu Chiri έμεινε σχεδόν 24 ώρες στην κορυφή του Έβερεστ χωρίς συμπληρωματικό οξυγόνο. Αν και εντυπωσιακό (ταυτόχρονα και παράξενο) είναι μια εξαίρεση στον κανόνα.

Η ασθένεια του υψομέτρου θεωρητικά είναι απίθανο να επηρεάσει κάποιον ο οποίος κινείται στα 2.000μ-3.000μ σε χαλαρούς ρυθμούς, είτε κάνοντας πεζοπορία είτε ποδηλασία. Τι γίνεται όμως όταν αυτό γίνεται σε αγωνιστικούς ρυθμούς, (πχ. Μαραθώνιος Ολύμπου ή Παγκόσμιο Κύπελλο ΜΤΒ Νάουσας 2006); Σε αυτές τις περιπτώσεις η μείωση του οξυγόνου και το αίσθημα κόπωσης γίνονται αισθητά ακόμα πιο εύκολα. Επίσης η πρόσληψη οξυγόνου από τον αέρα στο αίμα είναι μειωμένη όταν και η μερική πίεση του οξυγόνου είναι μειωμένη. Σαν έμμεσο αποτέλεσμα της έλλειψης του οξυγόνου είναι και η σημαντική μείωση της ιδιοδεκτικότητας και της κιναισθησίας (δηλ. της αντίληψης και της αίσθησης του σώματός μας ως προς το έδαφος), πράγμα το οποίο εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο τραυματισμού, συνήθως από πτώση. Ακόμα, συχνό είναι και το αίσθημα "βαριάς" αναπνοής που αναφέρουν αρκετοί αθλητές.

Για αυτόν ακριβώς το λόγο καλό είναι να προηγούνται του αγώνα μερικές προπονήσεις σε ανάλογο υψόμετρο, έτσι ώστε να προσαρμόζεται το σώμα στις πραγματικές αγωνιστικές συνθήκες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
1. Mountain Sickness, Peter Hackett, The Mountaineers, Seattle, 1980 - High Altitude Illness, Frank Hubble, Wilderness Medicine Newsletter, March/April 1995.
2. The Use Of Diamox in the Prevention of Acute Mountain Sickness, Frank Hubble, Wilderness Medicine Newsletter, March/April 1995.
3. The Outward Bound Wilderness First Aid Handbook, J. Isaac and P. Goth, Lyons & Burford, New York 1991.
4. Medicine for Mountaineering, Fourth Edition, James Wilkerson, Editor, The Mountaineers, Seattle, 1992.
5. Altitude Illness Prevention & Treatment, Steven Bezruchka, The Mountaineers Seattle, 1994.
6. Going Higher, Charles Houston, Little Brown, 1987.
7. High Altitude Sickness and Wellness, Charles Houston, ICS Books, 1995.
8. High Altitude Medicine and Physiology, Ward Milledge, West, Chapman and Hall, New York 1995.

ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ
1. www.a-z.gr
2. www.vmnet.gr

Γράψτε σχόλιο

Τα στοιχεία επικοινωνίας σας:

Όνομα:

Email:

Σχόλια:

Τίτλος:

Μήνυμα:

Security

Παρακαλούμε εισάγετε τον anti-spam κώδικα που βλέπετε στην εικόνα.